اینجا خانهی ویلایی آلفرد نوبل در کارلسکوگا (سوئد) است. همان خانهای که اصطبل اسبهای نوبل
در آن واقع بود و نیز نوبل وصیتنامهی معروفش را در همین خانه نوشت. دیروز، آخرین روز آپریل، مردم
کارلسکوگا در این مکان جشن بهاری برپا کردند.
نورِ باده با همکاری استاد علیاکبر مرادی و بهار موحد منتشر شد
علیاکبر مرادی دربارهی این اثر نوشته است:
نور باده" اثری موسیقایی شامل قطعاتی از انواع موسیقی کردی همچون موسیقی
مقامی تنبور، موسیقی خانقاههای کردستان، موسیقی فولکلوریک کردی و موسیقی
تغزلی و عاشقانه است. این اثر موسیقایی با اشعار شاعران نامدار شاخههای
مختلف زبان کردی از جمله ماموستا محوی و ماموستا نالی در گویش سورانی،
مولوی کرد در گویش هورامی، ماموستا گوران در شعر نو کردی و سید صالح
کرمانشاهی در گویش کردی کرمانشاهی، آمیختهای گوش نواز از شعر و موسیقی
کردی است. در قطعه اول، شعر ماموستا محوی با همراهی تنبور و دف بیانگر
موسیقی عرفانی خانقاههای کردستان است. قطعه دوم، ترکیب شعر "پاییز"
ماموستا گوران با موسیقی لطیف کردی است. قطعه سوم، شعر عارفانه مولوی کرد
با موسیقی ای همراه گشته، که بیانگر راز و نیاز با آفریدگار است. دو آواز
کوتاه که بر اساس مقام کهنالله ویسی خوانده شده، بیانگر بخشی از موسیقی
آوازی کردی است. قطعه پنجم اجرای دیگرگونه آهنگ فولکلوریک و قدیمی کردی
با شعر سیدصالح کرمانشاهی است، و آخرین قطعه این مجموعه نیز ترکیب شعری از
ماموستا نالی با موسیقی زیبا و ریتم و ضربی است که کمتر در موسیقی کردی از
آن استفاده شده است. ترجمهی اشعار در دفترچهای که همراه سی دی است
تلاشی است در جهت ارتباط حسی شنوندگان غیرکرد با این اثر.
قطعه پاییز را از اینجا بشنوید یا از اینجا دریافت کنید
آلبوم نورِ باده را از اینجا تهیه کنید
وبسایت بهار موحد
و این هم اولین برف زمستانی
اولین برف پاییزی
پرویز مشکاتیان در گفتگویی در مورد علاقهاش به کوه میگوید و زمانی که هر
هفته به همراه یارانی چون فریدون مشیری به کوه میرفتند.
مشکاتیان اضافه میکند که آهنگی روی شعر سرود کوه فریدون مشیری
ساخته بود و همیشه دستهجمعی این سرود را میخواندند. این عکس را
امروز در فیسبوک دیدم. میشود گمان کرد که دارند سرود کوه را میخوانند.
سرود کوه
بسوی کوه
بسوی قله های باشکوه
بسوی آبی سپهر
به راه زر نشان مهر
چو آرزوی ما
هوا
خوش است و پاک
به روی قله ها
تن از غبار تیرگی رها
برآ چو جان تازه بر بلند خاک
همیشه بر فراز
همیشه سرافراز
ویدئویی با عنوان آغل گوسفندان يا كلاس درس؛ مدرسهاي در مسجد سليمان در یوتیوب منتشر شده.
به همین مناسبت منظومهی رستاخیز مسجدسلیمان اثر زندهیاد داراب افسر بختیاری را در اینجا
میآورم. نقد رامین یوسفی با عنوان جدال سنت و مدرنیسم در شعر رستاخیز مسجد سلیمان
را اینجا بخوانید. علیاکبر شکارچی بر اساس قسمتی از این منظومه تصنیفی تنظیم و اجرا کرده
که یکی از این اجراها را میتوانید اینجا ببینید.
منظره صحنهی قبری را نشان میدهد كه در زمین مسجدسلیمان قرار دارد.
به امر الهی قبر شكافته شد و مردی به نام كابَنگِرو كه سالها پیش درگذشته است
سراز قبر در آورده و دست به چشم مالیده، به تماشای زمین مسجدسلیمان متعجب
میشود و میگوید:
’كجِه رَهدِه كناری؟
’كجِه رَهدِه ’مناری؟
’كجِه گَویل زنبور؟
علی محمد و صیفور؟
علی محمد ’كجِه رَهد؟
پَ ’كجِه رَهدِه تیمور؟
بگو جَلدی بی یاهِن
همه خیلی پی یاهِن
گلی به پدرش جواب میدهد
ای بَو و مَر تو لیوِه ای كه ئی حرفان ِ ’پرسی
گِمونم كه نِداری تو یه عقل درستی
كناری رَدِه ’ورخاك
مناری گشته غمناك
پی یا یل همه ’مردِن
به خاكسون ’پای سپردِن
كنارینه ده سال پیش
برق زِید بدبخت كه مرده
مناری به چَه وَست
كه جونِس سپرده
كابَنگِرو میگوید
چه اگوی كِی خَوسِیمه؟
مَیر چندی خَو بیمه ؟
’یو ’خو جا حونه مونه
’یو جاوارگه ’خومونِه
’یو جا وارِ كناری
’هو جا حونه ’مناری
در این موقع اتومبیل را دیده میگوید
’یوچِنِه؟ ’یو كه چی كوگ اِپِرِه؟
یو كه چی مار اِ’سرِه؟
گلی جون مَر چه وابید؟
ئی ’چو سی ’چونو وابید؟
به پای ایستاده جاده اسفالت را میبیند و میگوید
’یو چِنِه كه ’چو نونه
مَنی تووِه ’خومونه
چندی صاف و قشنگه
مَنی میل تفنگه
منجنیق سر چاره را دیده میگوید
’یو چِنِه كه ’بلندِه؟ ’یونِه كی ئی ’چو وَنده؟
’یو’خو مَنی مناره ؟ بلندیس چی چناره
گلی جون پَ چه وابید؟
ئی چو سی چونو وابید؟
چاه نفت را می بیند و می گوید
’یو چِنِه چندی قیله
اَوس هم مَنی نیله
گلی جون مر چه وابید؟
ئی ’چو سی ’چو نو وابید؟
دیگهای بزرگ نفت را دیده میگوید
’یو برج ِ یا بو هونِه
مِنِه مِلكا ’خومونِه
’یو ’خو نزدیك ماله
مَنی تپه ذغالِه
سیم تلگراف را دیده میگوید
’یو جور بی ’بوهونه
دیك و مودا خومونِه
گلی جون سی چو نونِه؟
خدایا سی ’چو نونِه؟
به راه افتاده و میگوید
گلی جون بی یو زِدینم
خدایا خَو اِبینم
ز بسكه چی اِبینم
ز سر رَهد عقل و دینم
داخل كارخانه میشود و میگوید
’یو چِنِه كه اِگَردِه ؟ ’یو چِنِه مَنی برده؟
سی چه خِرخِر اِكنه ؟ سی چه فِرفِر اِكنِه؟
گلی جون پَ چه وابید؟
ئی ’چو سی ’چو ’نو وابید؟
از كارخانه خارج شده میگوید
’كجِه رَهد مَمِه خونم؟ پَ كی برده ’بهونم؟
چه وابین همه مِلكا؟ كه بیدِن شیشه جونم
’كجه او همه گایل؟
’كجه او همه حَر گَل ؟
در این موقع یك انگلیسی عبور میكند كابَنگرو به او میگوید
’كری ز مال ِ كینی؟ ’گماری یا كه شهنی ؟
پَ تی یات سی ’چونونِه؟ پَ می یات سی ’چونونِه ؟
گلی جون پَ چه وابید؟
پَ ’لر سی ’چو ’نو وابید؟
گلی جون بِنی یر بِس، لگن ’ورمِنِه سَرس
’مو هر چه زِس اِپرسم، اِگو یس یس و یس یس
’یو ’خو هیچی ندونه، ’یو ’خو اِز جنی یونِه
مو ’لری زس اِ’پرسم ، ’هو تركی سیم اِخونه
در این هنگام ماشین رئیس نفت كه محمد خون پسر كابَنگِرو
رانندهاش میباشد رسیده توقف میكند. كابَنگِرو میگوید
’یو منی ممه خونِه، یوخو رود ِ ’خمونِه
بیو ریت ِ بووسم ، اما نَهلی ’بسوسم
پَ ’یو كینه واباته؟ یو چِنه زیر پاتِه ؟
’یو چِنِه كه ’سواری ؟ مَیر ’الاغ نِداری ؟
پَ ’یو كینه واباتِه ؟ ’یو مَنی (كاقواته)
مو زتی یاسِ اِتَرسم، ’مو زِ می یاس اِلَرزم
’كلَس چی كاسِه ’پشته ،بِنَیرسَرس چه ’ششته
’چو ’نو بَدم ئی یا زِس ، مَنی بَووم ِ’یو كشته
چطور مِلكانه بردن ؟ چطور حق تون ِ خَردِن!
چه دادن پَ به ئی سا كه ئی ’چو ’چو نو كِردن
گلی جون در جواب میگوید
همی ’یو كه تو زِس اِترسی
اِبینیس و چی بید اِلَرزی
همی ’یو’نو مِلكانِه بردِن
همی ’یونو حق مون ِ خَردِن
بَنگرو میپرسد
چه اِگوی مَر خوانین
همه یكدفعه ’مردِن ؟
كه ئی لگن بِسَرون
اِوین مِلكانه ’بردِن ؟
گلی جواب میدهد
خوانین مِلكانه ’فورودِن
طایفه بی مِلكی ’گرودِن
ای بَو و خوش به حالت نَبیدی
كه ئی ظلم ِ به خود ندیدی
كابَنگرو میگوید
’یو ’خو مِلك ’خمونه، ’هو هم زشهنی یونِه
چه دادِن پَ به ئی سا، كه ’بردن تو بِزونه
بگوسیم تا بِبینم، كه عقل رَهده زِسَرم
كناری كه به چَه وَست ، چه خین دادِن به بَهرم
گلی جواب میدهد
بخت بَووم به ئی حمزه علی
’قرونا كه خونده فتحعلی
چهل تومن زیادتر نَدادِن
بهرم هم دادِسون یه خری
كابَنگِرو میگوید
’یوسی خین مناری
چه دان خین ’كناری
كه اِگوی ’مرد به خواری
به زیر فورد ِ لاری
گلی جواب میدهد
منارین ِ هیچ خین ندادِن
بَهونِسِه به ’یو نهادِن
هركه صدا بوق ِ اِشنیدی
اَر ’مردَی هیچی خین نداره
بَنگرو میگوید
چه اِگوی مرچه وابید، كه دنیا چو’نو وابید
كه شیرون ِ همه ’كشتن، هیچی خین ِ سون نَه وابید
به زنبور پَ چه دادن؟ چه قانون سیس نهادِن ؟
كه برق جونِسِ اِستید، بِگو ویلسون چه دادِن ؟
گلی در جواب میگوید
سی تومن دادِن به آمنصور
نصفِه سِه حكومت بردبه زور
ده یكِسه فراشون ’بردِن
باقیس هم كه – خداون خَردِن
كابَنگرو میگوید
ز كینه ئی اداره؟ مَیر قانون نداره
چه وابید ِ كه نَكِردن زِمینان ِ اِجاره
مَیر مجلس تهرون ، همه ’بردِن ’خوسون
كه ئی قدر ظلم اِكنِن ئی چو لگن بِسَرون
’كناری دی نَدارم، مناری دی نَدارم
’مو دی ئی چو نِه نی ’خم، نی یاهِه هیچ بكارم
یه وارگه دی نَدارم، كه مِنِس بنشینم
خدا ’جونم ِ بستون، كه ئی وضع ِ نبینم
گلی جون بِنِشونم، اِخو دِراهِه ’جونم
اما دم دم ِ رَهدِن، یه بیتی سیت اخونم
به ئی آقا سید صالح ، قرونیكه به ماله
’یونون آخِر اِبَرِن، همه مِلك ِ شماله
یه بیت ِ دی یه دونم، بیو تاسیت بِخونم
وزیرون اَر ’یونونِن، وكیلون اَر ’چونونِن
دو سال ِ دی جا قورونا، همه انجیل اِخونِن
یه نامه بنویسم، به اعلیحضرت ِ شاه
كه ای شه داد ِ بیداد، ز ظلم انگلیسا
همه مِلكان ِ ’بردِن، همه حقمون ِ خَرِدن
یه ریال خین ندادِن، بگو یل سون كه مردِن
’یو كِی نفت سیاهه، ’یو رودخونه طلاهه
زمِنِه مِلك ئی ما، شو و روز اِدِراهِه
’یژو یه چَشمه اَوه ِ، اَووِس اِبوهِه لیره
اما صاحب ئی او، ز ِ تِشنِی وا بِمیره
همه ایرون بخَووِن ، تو ’خت ِ تَك بیاری
بِكن مِلكت ِ آباد كه ’خت نفت ِ دِراری
یه كاغذ بِنِویسم به تمام علما
كه خرابی ئی مِلك، همه وابین زئی سا
عمامت پیچ و پیچه ، دی یه حرف ِ تو هیچه
اِگوین ’قشِن نَگِرین ، بِگین بِینم كه سی چه
به دنیا كه اِوییین ، یه حرف ’خو نَزِیدین
هَمِس ملعون و ملعون ،به تدبیر و به حیله اِبِربن مِلك لنجون
یه مطلب بزرگی ، زِتون اِوِید به یادم
كه ’پای رهدین به درگاه، حضور فتحعلی شاه
گدین جهاد اِكنیم ، اِریم به جنگ روسا
به سرحد كه رسیدین، قشون روس ِ دیدین
به توپ اولی پای ، ’سوار خر ’گروهدین
به اوشهری كه رَهدین ، پَ سی ملت چه كِردین
بِجز قِلیون كشیدین آهِی ’سوهون خریدین
خجالت نیكشین هیچ ، زمِنه ری كِشیشا
اِكونِن مسجداتون ، همه دِیر و كلیسا
’مو كارواتون ندارم، مو اِرم تِی پیمبَر آبوتون ِ دِرارم
انگلیسی از ماشین پیاده شده چنین میخواند
این ’لر مگر شده دیوانه
می بینم اشعاری می خوانه
می دهم محبوسش می دارند
بعد از این اشعاری نخوانه
هر كسی بگوید سیاسی
یك كلامی در ملك ایران
دولت انگلیس می سازد
خانه اش را سراسر ویران
محمد خون به پدرش میگوید
یه سال بیدَك ’مونِه نیدی
حالا كه دیدی نونم ِ بریدی
رئیس نفت ِ اِ’گوی قَواتِه
خو حدس زیدی ، بخت باواته
’بوو مَرندونی یونون كینونِن
’یونون اربابون ِ همه مونِن
’یو نو شكست دان شاه پروسِه
به حیله سودِن پدر روسه
همی یونون ’پای صاحب هندِن
یا تخم شیطون یا تخم جِندِن
نه وقت گرما گرمسون اِبو
نه وقت سرما سردسون اِبو
خدا خبط كردی كه دادسون جون
حالا نتره دی بِكشه سون
ز آلمان اِستین ز جنگ خسارت
اطریش و بلغار رَهدِن به غارت
بغداد و بصره ، كلكوت و موصل
هرجانِه گِردِن دی نیكنِن وِل
گول تو زِیده اِ’گویس ویس
فهمیدك ِ هر چه ’دشنوم نهادی بِس
’لرون اَر ئی چو یه بِیت اِخونِن
هونون به لندن معنیس ِ دونِن
سَنِبل و واكسِن ’لری ’خودونِن
ز بیتا ’خمون گاهی اخونِن
حالا ا به لندن معینس ِ دونِن
تلگرافِس ِ دارِن اِخونِن
كابَنگرو میگوید
’بوو ندونسته بیدم كه ئی قدر ناقلاهه
ز همه اهل دنیا ’خسونِه تك پی یاهه
اِگوین به آسمون ’پای اِرِن و چی اِبینِن
خدا نیترسه ئی نو كه به جاس بِنشینن
گلی جون ’وره بگو به شاهی جون بیاهه
ز داغ ِ مِلك ایرون اِ’خو جونم دِراهِه
’ورِستی بیا دا شاهی جون
سی بنگَرو گاگِریو به خون
شاهی جون به آهنگ عزای بختیاری این اشعار را میخواند
بنگرو سی یه تی گچ اِ’خو بِنِه جون
همه تون وا سرزنین سی ملك ایرون
اردشیر كردی ایرون ِ گلِستون
ندونست آخَرس ِ اِبرِس اِنگلستون
ئی زمین ِ غارتی ز داریوشه
كس نبیدَك چی كیخسرو امروز بكوشه
حجله گاه شیرین خَو گَه سفیره
ایرونی اَر غیرت داشت وادی بمیره
ا’سو’خو بیدیم كه پاك شاهان اِدان باج
بهرام گور اِبخشید به همه سون تاج
حالا به طاق كسری ’جغد اِنِشینِه
ایرونی كوربا، ئی روز ِ نبینه
مادر ِ وطِن اِگو شیرمو حلال ِ؟
هر كه نَشتی بوَرِن نفت شمال ِ؟
بنادر استکهلم و هلسینکی که به ترتیب پایتخت کشورهای سوئد و فنلاند هستند، در دو سوی عرض (غربی-شرقی) دریای بالتیک واقع شدهاند. مسیر دریایی مابین این دو بندر، چشماندازهای کمنظیری را به معرض تماشا میگذارد. نه تنها این دو بندر طبیعت و معماری زیبایی دارند، که مسیر دریایی بین این دو به دلیل گذر از کنار صدها جزیره و خشکیهایی که گاهی مساحت آنها از چند هزار متر تجاوز نمیکند، زیبایی ویژهای دارد. این سواحل متعدد و خشکیهایی که در این مسیر حضور دارند، مانع خستگی ناشی از یکنواختی و وحشت ناشی از دریای بیکران میشوند. حضور قایقهای بسیار کوچک پارویی، بادبانی و موتوری تا کشتیهای غول پیکر با کارکردهای مختلف، از دیگر ویژگی های این مسیر است. گوشهای از این زیبایی را ببینید
عکسها: ایاز (پدرام) رزمجویی
پیوندهای مرتبط:
اردیبهشت استکهلم
